Ir al contenido principal

Selección de poemas de Urpi Camacho

 Urpi Camacho, que es una gran difusora y promotora del quechua en el portal Urpichakunaq Rimaynin, comparte una selección de sus poemas y un relato, faceta que no le conocíamos, y en la que le deseamos el mejor de los éxitos.




 LLAKI SUNQU
 
Chintaspalla purikusaq
unchuchukucha pay hinalla
qatakuspay llikllachaywan
llantuchallanta purikusaq.
 
Tayta mamayta wayllukuspay
kawsayninkuta qatipaspay
sunquchallanta kuyakuspay
llaki sunquyta quñinanpaq.
 
Tayta mamayqa qurimantan
kuyakuyninmi kallpanchawan
pachamamapi kawsanaypaq
tayta mamayqa kuyakuwan.
 
Tayta mamayta yuyarispay
kusiynintawan qatipasaq
kuyayninkuta mirachispay
tayta mamayqa kuyakuwan.
 
Tayta mamayta kuyakuni
amahina tayta Diosllay
hunu wata 
kawsachunku.
 
Kay pachamanta chinkaptinku
ñuqatawan apakuway
ama Tayta mamaymanta rakiwaychu 
 tayta Diosllay.
 
Llaki llaki purikuyman
tayta mamayta yuyarispay
paykunamanta waqakuspay
kawsayniyqa tukukunman.
 
Amahina tayta Diosllay
uyariykuy mañakuyniyta
tayta mamayqa
unay watan kawsananku.
 
 
TAYTAY
 
Taytay uyachaykitaqa rikuchkaniraqmi

sapa tuta musquyniypi.

Asikusqaykitapas uyarichkaniraqmi

wasinchik ukupiqa.

Sunquymi nanawan Taytay

sapa punchaw qanta yuyariptiy

wiqiypas ña tukukuchkan

ancha waqasqaymanta.

Hamullay musquyniyman Taytay

ama haykaqpas uyaykita, asiynikita qunqanaypaq.

Hanaq pachapiña tarikunki Taytay

chaypiqa manan llakipas
 
unquykunapas ima sasachakuypas kanchu ninkutaq

 allinmi chayna kaptinqa.

Sunquymi nanawan

sapa puñusqaymanta riqchariptiy

uyachaykitaqa achiqamuptinqa

manan rikuyta atinichu

chaymi kaqmanta llaki

ñuqaman kutimun.

Puñuyllatan munani Taytay

qanta rikunaypaq.

Taytay wawaykiqa

kallpanchakuchkanmi

sapa punchaw

ama ñuqamantaqa llakikuychu

ñuqapas risaqmi hanaq pachataqa

chaypiña Taytay

tusuykusun, takiykusun, asikusun.

Ancha kuyakusqay Taytay.
 
 
 
 
FÉ Y DOPAMINA

Bendita Levodopa, 
fiel aliada de la Carbidopa;
 ambas sostienen un pacto de ahínco 
para sembrar dopamina en el cuerpo
 y devolverle el equilibrio 
a la carne que se estremece.
Solo ustedes conocen el secreto 
del alivio que busco.
A esta batalla se han sumado, 
como un ejército de calma, 
la Hidroxicobalamina y el Diclofenaco; 
ellos sopesan el peso del dolor, 
mitigando el rastro de la herida.
Pero cuando la ciencia entrega sus armas, 
la mirada se vuelve a las cumbres:
 ahora el camino es de los Apus, 
del milagro que aguarda en el silencio 
y de la fe que todo lo sostiene.
El equipo de la vida ha cumplido su guardia. 
Ahora... que hablen los dioses.
 
 
 
                                QUCHAKAQASMANTA

        Huk punchawsi, huk warmi wawantin risqaku wakan michiq quchakaqaspa patampi, chaypis allin qiwakuna wiñasqa, wakankuna allin saqsasqa kananpaq chaypi michisqaku wakin runakuna hina.
Puchkanta apaykuspas warmiqa wakankuna qipampi purisqa, warmanñataq alluquchawan pukllasqa kaylawman waqlawman pitakachaykuspa.  Chaysi chawpi  punchawta warmiqa wawanta qayasqa papa yanuta miskipayuqtawan mikunankupaq, mikuyta tukuspaku, wawan nisqa mamanta: 
-       ¡Mamayyy! Qaway chay waswachakunata, sumaq kasqaku, hukchallatapas  hapiruyman, nispa.
Mamanñataq nisqa wawanta:
-       Manan chay quchamanqa haykuwaqchu ukun kachkan nispa.
Chayllamansi tutayarpamusqa, inamptinsi tumpanta para itakacharimusqa chaysi kuychi quchakaqas chawpinmantapacha lluqsirpamusqa.
        Ña ripuchkaptinkuñas quchakaqas chawpinmanta huk quri toro lluqsirpamusqa, kancharisqas inti inaraq, warmi wawanta qipiykukuchkaptinsi rumiman tukurpasqaku, inaspas chaymanta pacha kunankama chay rumiqa sapa para itakacharimuptinsi intihina kancharin hinallataq warmipa,wawapa uyachanku rikukun .
 

Comentarios